X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل
کنترل کیفیت آب آشامیدنی
ارائه مطالب مفید وکاربردی در زمینه آب آشامیدنی
درباره وبلاگ


hadi_khadmi_2006@yahoo.com
نویسندگان

ایمنی و بهداشت ساختمان واحد کلرزن  

 


 
۱-مقدمه
2-هدف و دامنه کاربرد
3-فضاهای تشکیل دهنده واحد کلرزنی گازی
4-اصول و ضوابط طراحی ایمنی و بهداشت ساختمان  

5-واحد کلرزنی و انبار سیلندر گاز
6-نکات ایمنی سیلندرهای گاز کلر
7-ضوابط نگهداری و انبار سیلندرهای گاز کلر
8-ضوابط حمل و نقل سیلندرهای گاز کلر
9-روش‌های تشخیص نشت کلر و مقابله با آن
10-اقدامات بهداشتی و امداد در هنگام بروز خطر نشت گاز
11-جهیزات و وسایل حفاظت فردی
12-جهیزات و اتصالات کلرزن‌های گازی
پیشگفتاراستاندارد آیین کار اصول ایمنی و بهداشت ساختمان واحد کلرزن گازی در تصفیه آب آشامیدنی به وسیله کمیسیون فنی مربوطه تهیه و تدوین شده و در کمیته ملی استاندارد مورخ مورد تأیید قرار گرفته، اینک باستناد بند 1 مادة 3 قانون اصلاحی قوانین و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بهمن ماه 1371 رسمی ایران منتشر می‌گردد.
برای حفظ همگامی و هماهنگی با پیشرفتهای ملی و جهانی در زمینه صنایع و علوم، استانداردهای ایران در مواقع لزوم مورد تجدیدنظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پیشنهادی که برای اصلاح یا تکمیل این استانداردها برسد در هنگام تجدیدنظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.
بنابراین برای مراجعه به استاندارد سعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه حتی المقدور بین این استاندارد و استاندارد کشورهای صنعتی و پیشرفته هماهنگی ایجاد شود.
لذا با بررسی امکانات و مهارتهای موجود و اجرای آزمایشهای لازم این استاندارد با استفاده از منابع زیر تهیه گردیده است: 


1- شهلا فروزانفر – وزارت نیرو – شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور – مدیریت نظارت در بهداشت آب و فاضلاب شهری «دستورالعمل‌های بهره‌برداری کلرزن‌های گازی» - تهیه و تدوین – آذرماه 1376.
2- مهندس ابراهیم‌نیا، پریدخت و مهندس بازرگان، ناصر و مهندس سهرابی، امیر - «بهداشت و ایمنی کار با مواد شیمیایی» - انتشارات مرکز تحقیقات نیرو (متن) – سال 1376.
3- مهندس رزمیان فر، پرویز - «خطرات حریق مواد شیمیایی» - انتشارات جزیل – سال 1370.
NFPA 43c-Code for the storage of Gaseous Oxidizing Materials-1986.
The Handling of chlorine-IRAN power Generation co. Transmission co. TAVANIR touss power station-Mashad-1984.

مقدمه
آب ترکیبی حیاتی است که حدود 60 تا 70 درصد وزن انسان بالغ را تشکیل می دهد و بعد از اکسیژن مهمترین ترکیب برای زیستن می باشد و بهداشت همگانی اجتماعات انسانی در درجه اول به وجود و فراوانی و در دسترس بودن آب سالم بستگی دارد.
آلاینده هایی که ممکن است در منابع آب موجود باشند شامل مواد معدنی و آلی، گازهای محلول و باکتریهای بیماریزا می باشند که بایستی با توجه به نتایج آزمایش آب خام منبع مورد استفاده ، عمل تصفیه فیزیکی و شیمیایی مناسب برای آن پیش بینی شود. اگر چه در تصفیه فیزیکی ( ته نشینی و صاف کردن) ذرات معلق و تعدادی از باکتریها و موجودات زنده از آب جدا می شوند ولیکن برای اطمینان از سالم بودن آب برای آشامیدن و مصارف بهداشتی و تفریحی و ورزشی، گندزدایی آن یک ضرورت است. مقصود از گندزدایی آب آشامیدنی، از بین بردن عوامل بیماری زا (پاتوژن) و جلوگیری از شیوع بیماری های قابل انتقال بوسیله آب است.
در حال حاضر استفاده از کلر برای گندزدایی به دلیل ارزان بودن و قدرت میکروب کشی و اثر ابقایی نسبتاً خوب آن ، متداول ترین روش در دنیا و از جمله کشور ما می باشد. کلر را می توان به صورت گازکلر (Cl2) و یا به صورت ترکیب هیپوکلریت کلسیم Ca(Ocl)2 و یا هیپوکلریت سدیم NaOCl در گندزدایی آب بکار بردو در تصفیه آب آشامیدنی شهرها و مصارف صنایع بزرگ ، کلرزنی غالباً به صورت گازکلر انجام می شود.
کلرگازی است خطرناک و کار با آن نیاز به احتیاط های لازم دارد. از آنجایی که کلر، گازی جذب شونده، محرک و خفه کننده برای انسان است، حد مجاز آستانه (TLV) آن در هوای استنشاقی معادل 3 میلی گرم در متر مکعب تعیین شده است. تنفس گازکلر به مقدار زیاد باعث مسمومیت بسیار شدید شده و گاهی مرگ آور است.
بطور کلی ایمنی و بهداشت عمومی و محیط کار در تصفیه خانه ها ارتباط مستقیمی به چگونگی طراحی ساختمان و رعایت ضوابط ایمنی کار با گازکلر دارد. لذا به منظور پیشگیری از بروز احتمالی حوادث و خطرات جانی و مالی ناشی از نشت گاز در محیط کار و محیط زیست، آتش سوزی و انفجار و تامین سلامت کارکنان و ساکنان اطراف ، تدوین اصول طراحی ایمنی و بهداشت ساختمان واحد کلرزن در تصفیه آب آشامیدنی یک ضرورت است. 

1- هدف و دامنه کاربرد
هدف از تدوین این آیین کار، تهیه ضوابط و تدوین اصول در طراحی ایمنی و بهداشت ساختمان واحد کلرزنی در تصفیه آب آشامیدنی شهری، روستایی و صنایع می باشد به گونه ای که با کاربرد آن بتوان به اهداف زیر دست یافت :
1- بهبود وضعیت ایمنی و بهداشت محیط کار پرسنل تصفیه خانه ها.
2- کاهش زیان های جانی و مالی ناشی از نشت گاز، آتش سوزی و انفجار در واحدهای کلرزنی.
3- تامین، حفظ و ارتقاء سطح بهداشت و سلامت عمومی و محیط زیست.

2- فضاهای تشکیل دهنده واحد کلرزنی گازی
واحد کلرزنی بخشی از سیستم تصفیه آب آشامیدنی و بهداشت است ( برای گندزدایی شیمیایی آب) که شامل قسمتهای زیر می باشد :
2-1- اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف
2-2- اتاق کلرزنی
2-3- انبار نگهداری سیلندرهای گازکلر
2-4- اتاق فرمان و کنترل
2-5- حوضچه خنثی سازی

2-1- اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف
به اتاقی مسقف و ایمن اتلاق میگردد که بر حسب مصرف آب مورد نیاز، یک یا چند سیلندر یک تنی یا با حجم کمتر بر روی حداقل دو واحد سکوی ویژه مستقر شده باشند.

2-2- اتاق کلرزنی
    به فضای مسقف و ایمن در واحد کلرزنی اتلاق می گردد که عمل تزریق گازکلر به منظور گندزدایی و سالم سازی آب آشامیدنی بوسیله دستگاههای کلرزنی خودکار و سیستم های کنترل و ایمنی مربوطه در این اتاق انجام می شود.

2-3- انبار نگهداری سیلندرهای گازکلر
    به فضای مسقف و ایمن در واحد کلرزنی اتلاق می شود که سیلندرهای گازکلر اعم از خالی یا پر طبق ایمنی در آن نگهداری می گردد.

2-4- اتاق فرمان و کنترل
    فضای مسقف و ایمن در واحد کلرزنی است که از طریق پنجره های شیشه ای بسته، مشرف به اتاق استقرار سیلندرها و اتاق کلرزنی بوده و شخص یا اشخاص اداره کننده و ناظر واحد در آن مستقر می باشند.

2-5- حوضچه خنثی سازی
    حوضچه ای است که نزدیک اتاق کلرزنی و انبار سیلندرهای گازکلر  ساخته می شود و همواره دارای آب آهک و یا ترجیحاً سود در حد اشباع می باشد تا در مواقع بروز نشت گاز با غوطه ور کردن سیلندر در آن موجب خنثی کردن نشتی گازکلر از سیلندر گردیده و از آلوده شدن کار و محیط زیست به گازکلر جلوگیری بعمل آید.

3- اصول و ضوابط طراحی ایمنی و بهداشت ساختمان واحد کلرزنی و انبار سیلندر گاز
 3-1- ساختمان واحد کلرزنی بایستی مستقل از دیگر واحدها و ترجیحاً هم سطح زمین باشد.
3-2- حداقل ابعاد اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف 5* 3* 3 (طول، عرض، ارتفاع) متر باشد تا فضای کافی برای اپراتور جهت انجام تعمیرات یا تعویض سیلندر موجود باشد.
3-3- پی ستون های استقرار سیلندرهای گازداری استحکام کافی باشد.
3-4- دیوارهای جانبی اتاق استقرار سیلندرهای گاز و اتاق کلرزنی حداقل به ضخامت 40 سانتیمتر و مجهز به یک لایه عایق حرارتی با ضخامت حداقل 5/2 سانتیمتر گردد.
3-5- سقف اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف و اتاق کلرزنی به صورت شیب دار اجرا شود تا آب باران و برف در آب رو به راحتی تخلیه گردد، هدف از این امر آن است که هیچگونه رطوبتی بر روی کپسول های گازکلر اثر گذار نباشد.
3-6- سقف اتاق های استقرار سیلندرهای گازکلرزنی باید دارای عایق حرارتی باشد.
3-7- در سقف اتاق استقرار سیلندرهای گاز آماده مصرف شبکه افشانک آب(روش سقفی) مناسب تعبیه شود تا در مواقع اضطراری(نشت گاز) به منظور شستشوی گاز عمل نماید.
3-8- مصالح ساختمانی مورد استفاده برای پوشش دیوارها، کف و سقف اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف، کلرزنی و انبار سیلندرهای گاز می بایست در برابر خوردگی و آتش مقاوم باشد.
3-9- در ورودی برای حمل سیلندر به داخل و خارج انبار می تواند از نوع کشویی یا ریلی باشد ولی در خروج عادی و اضطراری کارکنان باید از نوع لولایی و به طرف بیرون باز شود.
3-10- سیستم جمع آوری و دفع فاضلاب واحد کلرزنی برای مواقع اصطراری پیش بینی شود.
3-11- پیش بینی حوضچه خنثی سازی خارج از اطلاق کلرزنی با ابعاد حداقل 3*5/1*3 (طول، عرض، عمق) متر که همواره باید دارای آب آهک و یا ترجیحاً سود در حد اشباع باشد(برای غوطه ور کردن یک سیلندر یک تنی) همچنین شیر تخلیه در پایین ترین نقطه حوضچه تعبیه گردد.
3-12- محل انبار سیلندرهای کلر باید دور از محل رفت و آمد وسائط نقلیه عمومی باشد.
3-13- محل نگهداری و استقرار سیلندرهای کلر بایستی دور از منابع تولید حرارت و تابش مستقیم نور خورشید باشد.
3-14- سیلندرهلی گاز دور از لولـه‌های بخار آب، رادیاتور، احاق گاز و یا بویلرها نگهداری شوند.
3-15- اتاق نگهداری سیلندرهای کلر و واحد کلرزنی باید دارای دیوارهای بدون درز و سکاف باشد تا امکان نشت احتمالی گاز به اتاق های دیگر وجود نداشته باشد.
3-16- اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف و انبار باید مجهز به جرثقیل سقفی از نوع هیدرولیکی یل الکتریکی چهار حالته باشد و تیری که جرثقیل بر روی آن نصب میگردد به گونه ای باشد که سیلندرهای اتاق استقرار سیلندر های آماده مصرف و انبار را پوشش دهد. ضمناً اتصال بازوهای جرثقیل به کمربند سیلندرها باید به طور خودکار طراحی شود.
3-17- دستة کنترل جرثقیل در خارج از اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف و انبار و در کنار حوضچه خنثی سازی و درون محفظه مناسب قرار گیرد (طول کابل دستة کنترل بگونه ای انتخاب شود که اپراتور قادر به کار کردن با آن از فاصله دور باشد).
3-18- حوضچه خنثی سازی ترجیحاً در مقابل اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف و انبار سیلندرها طراحی و ساخته شود.
3-19- کانالهای تخلیه هوا مجهز به فن مکنده در ارتفاع 20 سانتیمتری از کف اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف و اتاق کلرزنی تعبیه شود و هوای خروجی می بایست به حوضچه خنثی سازی هدایت و بعد از آن به هوای آزاد تخلیه گردد.
3-20- فن دمنده هوای آزاد باید نزدیک به سقف اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف و اتاق کلرزنی نصب گردد.
3-21- سیستم لولـه‌کشی، ساده و دارای حداقل اتصالات و عایق در مقابل حرارت زیاد باشد و هرگز از لوله کشی طویل استفاده نشود.
3-22- تابلوی برق و کلید قطع و وصل(تهویه و روشنایی) اتاق استقرار سیلندرهای آماده مصرف در خارج از آن نصب گردد. همچنین تجهیزات ایمنی مناسب برای تابلوهای برق شامل سیم ارت، کفپوش عایق، فیوز، کنتور فاز و ... منظور گردد.
3-23- نقشه استقرار واحد کلرزنی سیلنرهای یک تنی در دو تیپ A و B ذیلاً آورده شده است.


4- نکات ایمنی سیلندرهای گازکلر
4-1- مخازن، سیلندرها و دیگر ظروف گاز کلر بایستی بر اساس مشخصات فنی استانداردهای بین المللی مانند ASME,DOT یا API طراحی و ساخته شود.
4-2- سیلندرهای کلر بایستی مجزا از مواد شیمیایی یا ترکیبی مانند آمونیاک، اکسیژن، روغن و مواد شیمیایی مورد استفاده در کشاورزی و هیروکربن های گازی و مایع نگهداری شوند.
4-3- شیر سیلندرها، مخازن، ظروف گازکلر در انبار بایستی دارای کلاهک ایمنی مخصوص باشند و فقط هنگام استفاده می بایست باز شود.
4-4- سیلندرها و دیگر مخازن گازکلر بایستی از لحاظ خوردگی و نشت مورد بازدیدهای منظم و مستمر قرار گیرد.
4-5- در زمان اتصال یا باز کردن سیلندرها یا مخازن نبایستی کارکنان به تنهایی اقدام نمایند.
4-6- سیلندرها و دیگر ظروف گاز کلر نبایستی به حالتی قرار گیرند که خطر سقوط داشته باشند و یا خطر سقوط جسمی بر روی آنها وجود داشته باشد.
4-7- تجهیزات سیستم کلرزنی در تمام اوقات بایستی از رطوبت عاری باشند.
4-8- استفاده از گریس های معمولی برای روغنکاری قطعات کلرزنی مجاز نمی باشد و بایستی از گریسهای مقاوم در برابر کلر که بنیان فلوئور یا کلرور مناسب داشته باشد، استفاده گردد.
4-9- آموزش افرادی که در ارتباط با دریافت، انبارکردن یا استفاده از کلر و نگهداری آن می‌باشند در زمینه مسایل بهداشتی و ایمنی کار با کلر و نحوه نصب، چگونگی کشف و ردیابی نشت گاز، تعمیر و نگهداری و چگونگی استفاده از وسایل ایمنی و رعایت نکات بهداشتی ضروری است.
4-10- اطمینان از فراگیری کارکنان در مورد مطالب آموزش داده شده حاصل شود.


5- ضوابط نگهداری و انبار سیلندرهای گازکلر
5-1- مخازن بزرگ باید روی پایه های محکم فولادی یا بتنی قرار داده شود و مخازن با حجم معمولی روی سطح محکم و پایدار قرار داده شود.
5-2- از فضاهای زیر زمین یا زیر همکف نبایستی برای انبار گازکلر استفاده کرد.
5-3- سیلندرها و دیگر ظروف گاز نبایستی در نزدیکی آسانسور یا سیستم های تهویه و دیگر بازسوها قرار گیرند تا از خطر نشت و پخش گاز به سایر قسمتهای ساختمان جلوگیری شود.
5-4- سیلندرها یا مخازنی که در محوطه باز انبار می شوند بایستی بر روی کف بتنی یا مقاوم در برابر حریق قرار گیرند.
5-5- چنانچه از سیلندرهای گاز کلر در محل های دور دست و سرپوشیده نگهداری می‌شود می‌بایست حتماً به سیستم تهویه فشار مثبت مجهز باشند. فاصله بین دو سیلندر در محل انبار 1 و حداقل 30 سانتیمتر باشد.
5-6- مخازن یک تنی گاز کلر بایستی مطابق دستورالعمل سازنده انبار شوند.
5-7- سیلندرهای گازکلر ترجیحاً به صورت عمومی انبار شوند.
5-8- سیلندرها کمی بالاتر ازسطح زمین قرارگیرند وبرای جلوگیری ازغلتیدن بایدآنها را مهار کرد.
5-9- سیلندرهای پر وخالی باید جدا از هم نگهداری شوند و با برحسب پروخالی مشخص شوند.
5-10- سیلندرهاودیگرظروف قابل حمل بایستی به نحوی انبارشوندکه براحتی قابل بازرسی باشند.
5-11- برای دستیابی آسان به سیلندرها باید یک راه باز و بدون مانع با عرض حداقل یک متر برای دسترسی و بازرسی به هر نقطه از مخازن در انبار وجود داشته باشد.
5-12- یک مسیر باعرض حداقل یک متراز در ورودی تا محل استقرار سیلندرها وجود داشته باشد.
5-13- برای هر سیلندر گاز، شناسنامه ای حاوی اطلاعات زیر تهیه گردد :
شماره سریال- نام ایستگاه- تاریخ رسوب زدایی- تاریخ تست فشار- تاریخ پر کردن سیلندر.
5-14- در انبار سیلندر گاز، وسایل ایمنی مناسب از قبیل کپسول آتش نشانی، ماسک، کپسول اکسیژن، زنگ خطر، دما سنج و تلفن در محل مناسب و در دسترس فوری قرار داده شود.
5-15- مکان تخلیه و بارگیری باید مجهز به وسایل و تجهیزات ایمنی باشد.
5-16- نصب تجهیزات الکتریکی از قبیل وسایل اندازه گیری برقی، جعبه فیوز، کلیدهای برق و امثالهم در انبار و محل نگهداری سیلندرهای گاز کلر ممنوع است.
5-17- داخل انبار باید همواره تمیز، خنک و عاری از بخارات خورنده بوده و از تهویه مناسب برخوردار باشد.
5-18- کنترل روزانه تجهیزات ایمنی واحد کلرزنی و انبار از قبیل ماسک، سیستم تهویه، زنگ خطر، دوش آب، چشم شوی، کپسول آتش نشانی و کپسول اکسیژن و اطمینان از صحت و کارآیی آنها انجام گیرد.
5-19- کنترل و اندازه گیری روزانه دمای انبار و واحد کلرزنی ضروری است.
5-20- ورود افراد متفرقه به انبار اکیداً ممنوع است.
5-21- پوشش درهای انبار باید از جنس مقاوم در برابر آتش باشد.
5-22- محوطه خارجی اطراف انبار بایستی عاری از گیاه و علف های هرز خشک و یا ضایعات قابل اشتعال باشد.
6- ضوابط حمل و نقل سیلندرهای گازکلر6-1- برای حرکت دادن سیلندرها و دیگر مخازن کلر بایستی تجهیزات مناسب وجود داشته باشد.
6-2- سیلندرهای گازکلر هنگام حمل بایستی به صورت عمودی بارگیری و کاملاً مهر شوند.
6-3- برای بارگیری سیلندرهای گازکلر باید از جرثقیل یا بالابرهای مغناطیسی استفاده شود.
6-4- در هنگام حمل و نقل باید کلاهک محافظ شیر تخلیه بر روی آن قرار داده شود.
6-5- برای بلند کردن سیلندر هرگز از کلاهک محافظ روی شیر کپسول استفاده نگردد.
6-6- ارابه دستی حمل سیلندرهای کوچک بایستی مجهز به بست یا زنجیر جهت مهار کردن سیلندر در جای خود باشد و یا طراحی آن به گونه ای صورت پذیرد که حمل این مخازن و سیلندرها با ایمنی انجام گیرد.
7-6- از انداختن سیلندر از ارتفاع بر روی زمین و یا غلطاندن آن بر سطح زمین و ضربه زدن به آن جداً خودداری شود.
6-8- از قرار دادن سیلندرهای گازکلر پر در معرض تابش مستقیم آفتاب اکیداً خودداری شود.
6-9- در محل بارگیری و تخلیه سیلندرهای گاز، حوضچه خنثی سازی پیش بینی گردد.
6-10- ترجیحاً بارگیری و حمل و نقل سیلندرهای گاز در ساعاتی از شبانه روز انجام گیرد که رفت و آمد کمتر است.
6-11- در مبدأ و قبل از حمل سیلندرهای گاز پر، شیرهای سیلندر بازدید کامل یعمل آید.
6-12- افرادی که با حمل و نقل سیلندرهای گاز سر و کار دارند باید آموزش های لازم در زمینه پیشگیری و مقابله با خطرات احتمالی را فراگیرند.
6-13- وسیله نقلیه حمل کننده سیلندر باید به وسایل هشدار دهنده مجهز بوده و دارای فلاشر و علامت حمل گاز خطرناک باشد.
6-14- راننده وسیله نقلیه و افراد همراه می بایست ماسک ضد گازکلر برای مواقع اضطراری در اختیار داشته باشند.


7- روش های تشخیص نشت گاز و مقابله با آن 
7-1- تشخیص گازکلر در هوا از طریق حس بویایی
7-2- تشخیص بوسیله معرفهای شیمیایی، عملی ترین روش استفاده از یک پارچه آغشته به آمونیاک و قرار دادن آن سر یک چوب که با آن محل نشت گازکلر را در مسیر اولیه و اتصالات می‌توان پیدا کرد(آمونیاک در مقابل گازکلر تولید دود سفید می کند).
7-3- استفاده ازکاغذآغشته به یدورپتاسیم ونشاسته( درصورت وجودکلر رنگ کاغذ آبی می شود).
7-4- در صورت نشت گازکلر، اپراتور مجاز خواهد بود که دوش آب را بر روی سیلندر باز نماید، تا بدلیل کاهش حرارت بدنه سیلندر، گاز کمتری از آن خارج شود.
7-5- ایجاد سیستم خودکار نشت یاب در واحد کلرزنی و انبار و کنترل مداوم آن توسط اپراتور و انبار دار.
7-6- در موقع بروز خطر نشت گاز، ضمن رعایت اصول موارد ایمنی اولیه باید به سازمان آتش نشانی اطلاع داده شود.
7-7- در صورت نشت گاز، ضمن رعایت اصول موارد ایمنی اولیه باید به سازمان آتش نشانی اطلاع داده شود. 
7-8- در صورت نشت گاز باید برای دور کردن افراد از محل خطر با به صدا در آوردن زنگ خطر اقدام گردد.
7-9- در صورت نشت مایع کلر، کپسول را به نحوی قرار دهید که کلر به صورت گاز خارج شود در هر صورت هنگام خروج کلر مایع، از پاشیدن آب بر روی سیلندر جداً خودداری گردد.
 7-10- درزمان انجام تعمیرات،سیستم کلرزنی تماماً ازمدار خارج شود، سپس اقدام به تعمیر گردد.


8- اقدامات بهداشتی و امداد در هنگام بروز خطر نشت گاز
8-1- بدون استفاده از ماسک مخصوص گازکلر از ناحیه ای که آلودگی گاز وجود دارد عبور ننمایید. 
8-2- برای دور شدن از محیط آلوده به گاز مبادرت به دویدن نکنید، بلکه آهسته قدم بردارید در صورت نداشتن ماسک، دهان و بینی خود را با یک دستمال یا پارچه مرطوب بپوشانید.
8-3- در محیط آلوده به گاز خطرناک در جای پست و گود قرار نگیرید.
8-4- برای دور شدن از محیط آلوده به گاز خلاف مسیر جریان باد حرکت کنید( به عنوان مثال چنانچه باد از غرب به شرق می وزد بطرف شمال یا جنوب حرکت کنید).
8-5- از محل آلوده به گاز دور شوید و قبل از این که راه طولانی طی کنید در یک محل برای مدت کوتاهی استراحت کنید.
8-6- افراد مسموم شده از گاز را فوراً از محل آلوده خارج کنید.
8-7- افراد مسموم شده از گاز را به اولین مرکز پزشکی برسانید.
8-8- از تکان دادن فرد مسموم خودداری شود و سعی شود برای انتقال مسموم از برانکارد یا وسیله ای مشابه استفاده شود.
8-9- برای خارج نمودن شخص آسیب دیده از محل آلوده بایستی از ماسک مخصوص گاز کلر استفاده شود.
8-10- در صورت نبودن ماسک مخصوص، گذاشتن دستمال یا پارچه مرطوب روی دهان و بینی فردآسیب دیده و امدادگر توصیه می شود.
8-11- فقط در موردی که تنفس فرد مسموم قطع شده باشد، تنفس مصنوعی بدهید.
8-12- مسموم را طوری بخوابانید که قسمت فوقانی بدن(سر و گردن) بطرف بالا قرار گیرد.
8-13- تا رسیدن پزشک، مسموم را به حالت استراحت نگهدارید و از صحبت کردن با او خودداری گردد.
8-14- روی بدن مسموم را بپوشانید، زیرا خنک کردن بدن مسموم ممکن است باعث شدت مسمومیت او شود.
8-15- در صورتی که فرد مسموم برای تنفس کردن مشکل دارد می توان از کپسول اکسیژن با دستور مصرف پزشکی استفاده کرد، در غیر اینصورت از این کار باید جداً خودداری شود.
8-16- در صورت پاشیده شدن کلر مایع به سطح بدن، شستشوی محل آلوده شده با آب فراوان بسیار مفید خواهد بود.


9- تجهیزات و وسایل حفاظت فردی
9-1- بارانی یا روپوش مخصوص گاز
9-2- دستکش از جنس مقاوم در برابر اسید و آتش
9-3- کلاه ایمنی از جنس مقاوم در برابر اسید و آتش
9-4- ماسک تنفسی ( ماسک حذف کننده گازهای خطرناک)
9-5- وسایل حفاظت فردی بایستی در یک ویترین مخصوص و در دسترس فوری قرار داده شود.
9-6- برای نزدیک شدن به سیلندر گاز دارای نشتی و یا محل آلوده به گازکلر، افراد بایستی از دستگاههای تنفسی فشار مثبت استفاده نمایند.


10- تجهیزات و اتصالات کلرزنهای گازی 
 10-1- حتی الامکان لوله کشی کوتاه و دارای حداقل اتصالات باشد.
10-2- لولـه‌کشی از سیلندرها بطرف کلریناتور با شیب ملایمی( جهت شیب بطرف سیلندر) در نظر گرفته شود تا در صورت فرار کلر نوزاد مجدداً به سیلندر بازگشت داده شود تا اختلالی در کلریناتور ایجاد ننماید (Head Line) .
10-3- برای آب بندی اتصالات از بکار بردن واشرهای لاستیکی پرهیز شود بهتر از فیبرهای فشرده آزبست برای این منظور استفاده گردد.
10-4- جنس لوله کشی از سیلندر تا محل ورود آب باید از لوله فشار قوی یا آلیاژ مس( یا استیل و یا نقره) بوده بنحوی که قابل انعطاف باشد.
10-5- سیلندرهای تک شیر (فازگاز) بایستی بصورت عمودی مورد استفاده قرار گیرند اما سیلندرهای دارای دو شیر در هر دو حالت می تواند مورد استفاده قرار گیرد با توجه به جهت فلش یا علامت ، گاز کلر یا کلر مایع مورد استفاده قرار گیرد.
10-6- در زمان تعویض سیلندر و قبل از برقراری جریان گاز کلر بهتر است لوله کشی و اتصالات با عبور دادن گاز نیتروژن از سیستم و کنترل نشت توسط کف صابون، از عدم وجود نشت اطمینان حاصل شود و پس از تخلیه نیتروژن در آب، جریان گاز کلر برقرار گردد. 
10-7- قدرت بوستر پمپ انتخابی برای پمپ آب باید 5/2 برابر فشار گاز کلر در نظر گرفته شود.
10-8- نصب دو فیلتر یکی قبل از کلریناتور (مانع ورودناخالصی گازکلر) و یکی قبل از بوستر پمپ ( مانع ورود شن و ماسه و مواد معلق بدرون دیفیوزر) مناسب خواهد بود.
10-9- دیفیوز (پخشان) باید بنحوی در لوله یا کانل آب تعبیه گردد که کاملاً در آب غوطه ور باشد و امکان خروج راحت گاز کلر وجود داشته باشد.
10-10- در زمان نصب انژکتور در مسیر ورودی آب باید اطمینان حاصل شود که لوله کاملاً‌ در جای خود قرار و امکان مکش هوا وجود نداشته باشد.
10-11- در صورت عدم وجود دبی سنج، آنالایزر کلر باقی مانده در سیستم بهتر است سیلندرها بر روی باسکول قرار داده شوند تا اپراتور با محاسبه کاهش وزن سیلندر میزان کلر تزریقی در آب را دقیقاً محاسبه نماید.

بالای صفحه